İcranın Geri Bırakılması Nedir?

İcra İflas Kanununa göre icranın geri bırakılması kavramı...

İcranın Geri Bırakılması Nedir?
İcranın Geri Bırakılması Nedir? Admin
Bu içerik 2249 kez okundu.

İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 71'inci maddesi takibin kesinleşmesinden sonraki aşamada icranın geri bırakılmasına ilişkin düzenlemeleri içermektedir. Maddenin birinci fıkrasına göre borçlu, borcun ödendiği (itfa) ya da alacaklının kendisine ödeme için süre verdiği (imhal) iddiasını icra mahkemesi huzurunda ispatlayarak takibin iptalini ve talikini isteyebilir. İkinci fıkra ise takibin kesinleşmesinden sonraki dönemde borçlunun, borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürmesi hâlinde aynı Kanunun 33/a maddesinin kıyasen uygulanacağını ifade etmiştir. İcra ve İflas Kanununun 33/a maddesi "ilamın zamanaşımına uğradığı iddiası"nı düzenlemekte olup, buna göre ilamın zamanaşımına uğradığı iddiası icra mahkemesi tarafından resmî belgeler (ki çoğu zaman takip dosyası) çerçevesinde incelenerek icranın geri bırakılmasına veya devamına karar verilir (İİK.m.33/...I). İcra ve İflas Kanununun 71'inci maddesinin yaptığı atıfla birlikte değerlendirildiğinde haciz yolu ile takiplerde de borcun zamanaşımına uğradığı iddiası aynı yolla icra mahkemesine sunularak icranın geri bırakılmasına dair karar alınabilir. 


Öğretide gerek takibin iptali ve taliki (İİK.m.71) gerekse icranın geri bırakılması taleplerinin (İİK.m.33/a) bir şikâyet ya da dava olmayıp, kendine özgü bir kanun yolu olduğu kabul edilmektedir (Kuru, B.: İcra ve İflas Hukuku, C.I, İstanbul 1990, s.106; Postacıoğlu, İ.E./Altay, S.: İcra Hukuku Esasları, 5.b., İstanbul 2010, s.293, n.224). Hukuki vasfı ne şekilde nitelendirilirse nitelendirilsin icranın geri bırakılması yargılamasının medeni yargılama hukukundaki temel kavram ve ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir. Medeni yargılama hukukunda (çekişmeli yargı alanı ile sınırlı olarak) "dava konusu" genellikle dava dilekçesinin "talep sonucu" kısmında formüle edilen (Tanrıver, S.: Medenî Usûl Hukuku, C.I, Ankara 2016, s.476) subjektif hak iken, icra hukukunda şikâyet bir takip dosyasında icra müdürünce yapılmış işlemi konu alır. İcra ve İflas Kanunu'nun 71 ve kıyasen 33/a maddelerine dayalı başvuruda da alacağın zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek icranın geri bırakılması istenmektedir. Bu hâliyle zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılması, icra hukukundan çok alacaklı ile borçlu arasındaki maddi hukuk ilişkisinin bir sonucudur ve ortada ne şikâyet konusu edilecek bir icra müdürü işlemi ne de alacağın mevcudiyetine ilişkin bir subjektif hak tartışması bulunmamaktadır. İcranın geri bırakılması borçluya aleyhindeki takibi geri bıraktırma hakkı tanırken, alacaklıya da alacağın zamanaşımına uğramadığının ispatı bağlamında bir dava hakkı tanımaktadır. 


Şu hâlde gerek İcra ve İflas Kanunu'nun 16 ila 18'inci maddelerinde düzenlenen şikâyetlerde ve gerek 71 ve 33/a maddelerinde düzenlenen takibin iptali ve taliki ile icranın geri bırakılması taleplerinin nihai etkisi kendisini, doğrudan ya da dolaylı olarak icra takibi üzerinde gösterecektir. Bir diğer ifade ile bir şikâyetin görülmesi ya da icranın geri bırakılması isteminin karara bağlanabilmesi için (kural olarak) ortada derdest bir icra takibi olmalıdır (İsviçre hukukunda da bu çözümün benimsendiği hususunda bkz. Postacıoğlu/Altay, s.295, n.225). Derdest bir icra takibinin bulunmadığı hâllerde icra müdürü işleminin şikâyet yolu ile iptali ya da icra müdürünün bir işlemi yapması için ona talimat verilmesi veya icranın geri bırakılması talep edilemez. 


Nitekim İcra ve İflas Kanunu'nun Tatbikatına Dair Nizamname'nin 25'inci maddesinin birinci fıkrasında şikâyet hâlinde icra mahkemesinin takip dosyasını getirtip inceleyeceği açıkça belirtildiği gibi, İcra ve İflas Kanunu'nun 22'nci maddesinde de şikâyetin, icra mahkemesince karar verilmedikçe icrayı durdurmayacağı hüküm altına alınmıştır. Anılan düzenlemeler de yargılamanın temel koşulunun derdest bir icra takibinin varlığı olduğunu göstermektedir. 


Üye olmadan da yorum yapabilirsiniz.
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Hukuk Etkinlikleri Mart 2019
Hukuk Etkinlikleri Mart 2019
Sürekli İş Göremezlik Ödeneği Nedir? Kimler Faydalanabilir?
Sürekli İş Göremezlik Ödeneği Nedir? Kimler Faydalanabilir?