Asli Müdahil ve Feri Müdahil Nedir?

HMK kapsamında asli müdahil ve feri müdahil tanımı...

Asli Müdahil ve Feri Müdahil Nedir?
Asli Müdahil ve Feri Müdahil Nedir? Admin
Bu içerik 100 kez okundu.

Mülga 1086 sayılı HUMK’un “ Üçüncü şahsın müdahalesi” başlığını taşıyan 53. maddesi:
“Hakkı veya borcu bir davanın neticesine bağlı olan üçüncü şahıs iki taraftan birine iltihak için davaya müdahale edebilir” şeklinde düzenlenmiştir.


Bir dava sonucunda verilen karar yalnızca o davanın tarafları hakkında sonuç doğurur. Verilecek karar üçüncü kişiler hakkında kesin hüküm oluşturmamaktadır. Ancak bazı hâllerde, bir dava sonucunda verilecek kararın üçüncü kişiyi etkileyebileceği hâllerde o davaya katılmasında hukuki yararı vardır. Fakat üçüncü kişi davaya (üçüncü) bir taraf gibi katılmayıp, taraflardan birisinin yanında ve onun yardımcısı olarak katılır. Bu durumu sağlayan müesseseye ferî müdahale denir ( Kuru B., Hukuk Muhakemeleri Usulü İstanbul 2001, Cilt IV s. 3451).


Ferî müdahale talebinde bulunabilmek için görülmekte olan bir davanın bulunması, davaya müdahale edenin davanın tarafları dışında üçüncü kişi olması ve bu kişinin davaya müdahale etmesinde hukuki yararının varlığı gereklidir.


HUMK’nın 54. maddesinde ise ferî müdahale talebinin nasıl yapılacağı düzenlenmiş olup, müdahale talebinin yargılama bitinceye kadar bir dilekçe ile yapılabileceği belirtilmiştir.


Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil ancak davayı bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir ( HUMK m. 56).


Müdahilin davadaki hukuki durumu ise HUMK’un 57. maddesinde düzenlenmiş olup, ferî müdahil lehine katıldığı tarafla birlikte hareket edecektir; ancak hüküm sadece lehine müdahale edilen taraf hakkında verilecektir. Ferî müdahil yararına hüküm verilemez. 


İki kişi arasında belli bir şey veya hak üzerinde dava devam ederken, üçüncü kişinin dava konusu olan şey veya hak üzerinde (kısmen veya tamamen) bir hak sahibi olduğunu iddia ederek aynı mahkemede dava açması hâlinde bu duruma asli müdahale talebi denir ( Kuru B., Hukuk Muhakemeleri Usulü İstanbul 2001, Cilt IV s. 3491).


Asli müdahale bir davada bir kimsenin kendi hakkını korumak için ferî müdahalede olduğu gibi taraflara bağlı olmadan iddiada bulunması demektir.


Mülga 1086 sayılı HUMK’da yer almamakla beraber gerek uygulamada gerekse doktrinde asli müdahalenin varlığı kabul edildiği gibi 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 65. maddesinde de asli müdahale müessesesi;


“(1) Bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişi, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabilir.


(2) Asli müdahale davası ile asıl yargılama birlikte yürütülür ve karara bağlanır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Üçüncü kişinin asli müdahale talebinde bulunabilmesi için görülmekte olan bir davanın bulunması ve aslimüdahilin o dava konusu üzerinde hak iddia etmesi gerekmektedir.


Asli müdahale davasının ilk davanın davacısına ve davalısına karşı birlikte açılması zorunludur. Ancak bu hâlde mahkemece asli müdahilin talebi yerinde görüldüğü takdirde onun hakkında ayrıca karar verebilir. Bu hâlde ilk davanın davacısı ve davalı, asli müdahale davasının davalı tarafında mecburi dava arkadaşı durumundadırlar (Kuru B, s. 3509).


Asli müdahale talebi de bir dilekçe ile yapılır. Asli müdahale davası ilk davadan bağımsız ayrı bir dava olması nedeniyle asli müdahale talebinde bulunan kişinin ayrıca harç yatırması gerekir.


Mahkeme asli müdahale talebi üzerine ilk dava ile asli müdahale davasını birlikte görebileceği gibi aslimüdahale davasını ön sorun yaparak, ilk önce asli müdahale davasını inceleyip karara bağlayabilir. Ancak her iki hâlde de ilk dava ile asli müdahale davası birbirinden bağımsız olup mahkemece asli müdahale davasında ayrıca karar verilmesi gerekir. Her iki durumda da ilk dava ile asli müdahale davası birbirinden bağımsızdır (Kuru B, s. 3512 vd. ).


Mahkemece asli müdahale davası hakkında verilen karar, asli müdahil ile ilk davanın tarafları arasındaki ilişkide kesin hüküm teşkil eder. Ancak asli müdahale davası hakkında verilen karar ilk davanın davacısı ve davalı arasındaki ilişkide kesin hüküm teşkil etmez. Çünkü ilk davanın tarafları asli müdahale davasında karşılıklı taraf olarak değil mecburi dava arkadaşları olarak bulunmuşlardır. Böyle bir hüküm ise, dava arkadaşlarının (asli müdahale davasının davalılarının, ilk davanın taraflarının) sonradan birbirlerine karşı açacakları yeni bir davada kesin hüküm oluşturmayacaktır (Kuru B, s. 3514 vd.).

 

feri müdahil asli müdahil ayrımı asli müdahil vekalet ücreti asli müdahil zamanaşımı asli müdahale harcı feri müdahil tanık dinletebilir mi şufa davasına müdahale konkordato asli müdahil

Üye olmadan da yorum yapabilirsiniz.
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Asli Müdahil ve Feri Müdahil Nedir?
Asli Müdahil ve Feri Müdahil Nedir?
Esaslı Hata Nedir?
Esaslı Hata Nedir?